جهت باز شدن منوی اصلی و جستجو اینجا کلیک کنید.

تفاوت متغیر میانجی و تعدیل گر

 شاید در مقاله ها و پایان نامه ها به غیر از متغیرهای مستقل و وابسته به متغیرهایی نظیر میانجی و تعدیل گر برخورد کرده باشید. درک تفاوت بین متغیر یا سازه میانجی و تعدیل گر از اهمیت بالایی در انجام پژوهش ها برخوردار است. اما در حقیقت چه تفاوتی بین متغیر میانجی و تعدیل گر وجود دارد. در مطلب زیر به تفاوت موجود بین این دو متغیر می پردازیم

مفهوم متغیر میانجی

وقتی متغیر سومی یا سازه سومی بین دو سازه مرتبط به هم دیگر فاصله بیاندازد، اثر متغیر میانجی ایجاد می شود (شکل زیر)

 

 

 

برای درک راحت تر اثر میانجی، یک مدل مسیری با اثرات مستقیم (استرس بر افسردگی) و غیر مستقیم (استرس بر گرانباری و گرانباری بر افسردگی) را در نظر بگیرید. اثرات مستقیم روابطی هستند که دو سازه را به هم با پیکان پیوند می دهد. اثر غیر مستقیم روابطی هستندکه شامل توالی روابط با حداقل یک سازه در وسط هستند. این اثر غیر مستقیم با عنوان اثر میانجی توصیف می شود. در این مدل گرانباری با عنوان متغیر میانجی شناخته می شود.
از دیدگاه نظری بیشترین کاربرد رایج متغیر میانجی شرح چرایی وجود رابطه بین متغیر سازه برون زا و درون زا است. به عنوان مثال پژوهشگر ممکن است رابطه ای میان دو سازه استرس و افسردگی مشاهده کند ولی از چرایی این رابطه مطمئن نباشد یا رابطه مشاهده شده تنها رابطه میان دو سازه استری و افسردگی باشد. نقش متغیر میانجی روشن کردن یا شرح دادن رابطه میان دو سازه اصلی است.

 مفهوم متغیر تعدیل گر

همسایه متغیر میانجی، متغیر تعدیل گر است. یک متغیر  یا سازه تعدیل گر می تواند به صورت مستقیم رابطه میان متغیرهای مکنون برون زا و درون زا را تحت تاثیر قرار دهد. اثر تعدیل گر ی زمانی روی می دهد که تعدیل گر (یک متغیر یا سازه) قدرت یا حتی جهت رابطه میان دو سازه را در مدل تغییر دهد.
به عنوان مثال مطالعات نشان از آن دارد که درآمد اثر معنی داری بر  قدرت رابطه بین رضایتمندی مشتری و وفاداری مشتری دارد. در این پژوهش درآمد نقش یک متغیر تعدیل گر رابطه بین رضایتمندی مشتری و وفاداری مشتری را بازی می کند. مطالعات نشان داده که رابطه میان رضایتمندی و وفاداری برای افرادی با درآمد بالا ضعیف تر از افرادی با درآمد پایین است. تمایز مهم بین این رابطه در این است که متغیر تعدیل گر درآمد وابسته به متغیر پیش بین (مستقل) رضایتمندی نیست.

 


دو نوع رابطه تعدیل گر وجود دارد.
1- متغیر تعدیل گر پیوسته یا فاصله ای
2- متغیر تعدیل گر مقوله ای یا اسمی

در مثال بالا متغیر درآمد از نوع تعدیل گر فاصله ای می باشد و متغیرهایی از نوع جنسیت، تاهل و ... از نوع تعدیل گر اسمی تلقی می شوند.

به عنوان مثال اگر بخواهیم مطالعه بالا را در قالب تعدیل گر اسمی فرضیه سازی کنیم می توانیم این گونه بنویسیم:

آیا اثر رضایتمندی بر وفاداری مشتریان در بین مردان و زنان تفاوت معناداری دارد.


نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

هدر فوتر

درباره ژورنال پیپر

وب سایت علمی پژوهشی ژورنال پیپر با هدف ارائه خدمات تحلیل آماری پروژه های تحقیقاتی، مقالات علمی به زبان انگلیسی از پایگاه های معتبر، پرسشنامه های استاندارد، آموزش نگارش پروپوزال و پایان نامه در حوزه علوم مدیریت و علوم اجتماعی راه اندازی گردید.

تماس با ژورنال پیپر

آدرس: مازندران، چالوس، خیابان هفده

شهریور، جنب هتل ملک، شکوفه ششم

ارتباط با مشتریان : 9711 072 0912

تلفن ثابت:             349 22 521 011

ایمیل:           این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نماد اعتماد الکترونیک و نماد ساماندهی

logo-samandehi